Hukukta Gündem · Kişisel Verilerin Korunması

Sosyal medyada 15 yaş sınırı yürürlükte: yaş doğrulama ve yaptırımlar

5651 sayılı Kanun ve Siber Güvenlik Başkanlığının yönetmeliğiyle 1 Kasım 2026'dan itibaren 15 yaş altına sosyal medya hizmeti yasaklandı. Yaş doğrulama, 15–18 yaş kuralları ve platform yaptırımlarını özetliyoruz.

Bu yazı 2 Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki 5651 sayılı Kanun ek madde 4 ve 10 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik esas alınarak hazırlanmıştır. Resmî metinlere bu yazının hazırlandığı sırada doğrudan erişilemediğinden bazı ayrıntılar ikincil kaynaklardan aktarılmıştır; uygulamadan önce Resmî Gazete’deki tam metin teyit edilmelidir.

Türkiye’de sosyal medya kullanımı 1 Kasım 2026’dan itibaren yeni bir döneme girdi. Sosyal ağ sağlayıcıların on beş yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunması artık yasak; on beş ile on sekiz yaş arasındaki kullanıcılara ise kısıtlanmış, “ayrıştırılmış” bir hizmet verilmesi zorunlu. Düzenleme yalnızca aileleri değil, Türkiye’den erişilen yerli ve yabancı bütün platformları ve onlarla çalışan reklamverenleri de doğrudan ilgilendiriyor.

Ne değişti?

Değişikliğin kanuni dayanağı, 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’un ek 4. maddesidir. Bu madde, 22 Nisan 2026’da kabul edilip 1 Mayıs 2026’da Resmî Gazete’de yayımlanan 7578 sayılı Kanun ile değiştirildi. Yeni hükme göre sosyal ağ sağlayıcı, on beş yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamaz ve bunun için yaş doğrulama dâhil gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür. Kanun metninde ebeveyn iznine bağlı bir istisna yer almıyor.

Uygulamanın ayrıntıları, Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığınca hazırlanan ve 10 Ekim 2026 tarihli, 33396 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelikle belirlendi. Kanun değişikliğinin yükümlülük getiren hükümleri ve yönetmelik 1 Kasım 2026’da yürürlüğe girdi.

Yaş doğrulama nasıl yapılacak?

Yaş doğrulama e-Devlet Kapısı üzerinden yapılıyor. Kullanıcının talebiyle e-Devlet’te bir doğrulama belirteci (token) üretiliyor ve kullanıcı bunu platforma iletiyor. Belirteç, kişinin kimliğini değil, yalnızca hangi yaş eşiğinin üzerinde olduğunu gösteriyor; platform da bu bilgiyi yalnızca yaş doğrulama için kullanabiliyor. Türkiye’de geçici olarak bulunan yabancılar için ayrı bir belirteç yolu öngörüldüğü aktarılıyor.

Yeni hesaplarda doğrulama hesap açılışında yapılıyor ve on beş yaşın altındaki kişilerin talepleri reddediliyor. Mevcut hesaplar için platformlara 31 Mart 2027’ye kadar süre tanındı; bu süre içinde on beş yaşın altında olduğu anlaşılan kullanıcıların hesapları kapatılacak. Kullanıcı, doğrulama sonucuna veya hesap kapatmaya ücretsiz olarak itiraz edebiliyor; itiraz mekanizmasının Türkçe olması ve insan incelemesi içermesi gerekiyor. İtiraz sonuçlanana kadar içerik ve kişisel veriler silinmiyor.

15–18 yaş arası kullanıcılar için kurallar

On beş yaşını doldurmuş ancak reşit olmayan kullanıcıların hesapları varsayılan olarak gizli olacak ve herkese açık hâle getirilemeyecek. Bu kullanıcılara yalnızca takip ettikleri hesaplar mesaj gönderebilecek, takipçi ve takip edilen listeleri başkalarınca görülemeyecek. Canlı yayın yapamayacaklar; kişisel verileri profilleme ve kişiselleştirilmiş reklam için kullanılamayacak. Platformlar ayrıca ebeveynlere kullanım süresini izleme ve sınırlama, uygulama içi satın almaları onaylama ve harcama limiti koyma imkânı veren araçlar sunmak zorunda.

Platformlar ve işletmeler için yaptırımlar

Yaptırımlar ebeveynlere veya çocuklara değil, sosyal ağ sağlayıcıya yöneliktir. Aykırılık önce sağlayıcıya bildiriliyor ve giderilmesi için makul süre veriliyor. Uyum sağlanmazsa Kanunda yetkili kılınan Başkan, sağlayıcının bir önceki takvim yılındaki küresel cirosunun yüzde üçüne kadar idari para cezası verebiliyor. Cezanın tebliğinden itibaren 30 gün içinde yükümlülük yerine getirilmezse Türkiye’de mukim vergi mükelleflerinin bu sağlayıcıya yeni reklam vermesi yasaklanıyor; yeni reklam sözleşmesi kurulamıyor ve buna ilişkin para transferi yapılamıyor. Reklam yasağından sonra üç ay içinde de uyum sağlanmazsa sulh ceza hâkimliğinden bant genişliğinin yüzde elli, devam eden aykırılıkta yüzde doksana kadar daraltılması istenebiliyor.

Bu nedenle düzenleme, Türkiye’de sosyal medya üzerinden reklam veren şirketleri de ilgilendiriyor: reklam yasağı getirilen bir platformla yeni sözleşme kurmak ve ödeme yapmak mümkün olmayacak. Çocuklara yönelik ürün ve hizmet sunan işletmelerin hedefleme ve kişisel veri işleme süreçlerini de gözden geçirmesi gerekiyor; bu noktada kişisel verilerin korunması mevzuatı ile birlikte değerlendirme yapılmalı.

Ne yapmak gerekiyor?

Aileler için: Çocuğun mevcut hesabı varsa platformun 31 Mart 2027’ye kadar yapacağı doğrulama bildirimini takip etmek ve e-Devlet belirteci sürecine hazırlıklı olmak yeterli. Hatalı kapatma hâlinde ücretsiz itiraz yolu var.

Platformlar ve teknoloji şirketleri için: Yaş doğrulama entegrasyonu, ayrıştırılmış hizmet ayarları, ebeveyn kontrol araçları, Türkçe itiraz mekanizması ve kişisel veri işleme kayıtlarının yönetmeliğe uygun hâle getirilmesi gerekiyor. Telekomünikasyon ve teknoloji alanında faaliyet gösteren şirketler, yaptırım kademeleri ve olası idari işlemlere karşı başvuru yolları bakımından uyuşmazlık çözümü seçeneklerini de önceden planlamalı.

Sık sorulan sorular

Ebeveyn izin verirse 15 yaşından küçük çocuk hesap açabilir mi?

Hayır. 5651 sayılı Kanun ek madde 4’teki yeni hüküm, on beş yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunulmasını yasaklıyor ve ebeveyn iznine bağlı bir istisna öngörmüyor.

Yaş doğrulama sırasında platform kimlik bilgilerimi görecek mi?

e-Devlet üzerinden üretilen belirteç, kimlik bilgisini değil yalnızca yaş eşiğini gösterecek şekilde tasarlanmıştır ve platform bu bilgiyi yalnızca yaş doğrulama amacıyla kullanabilir.

Mevcut hesabım hemen kapatılacak mı?

Hayır. Platformların mevcut hesaplarda yaş doğrulamayı 31 Mart 2027’ye kadar tamamlaması gerekiyor. On beş yaşın altında olduğu anlaşılan hesaplar kapatılır; bu karara ücretsiz itiraz edilebilir ve itiraz sürerken veriler silinmez.

Değerlendirme

Düzenleme, çocukların sosyal medyada korunmasını kanuni bir yaş sınırına bağlayan ve yaptırımları platformların küresel cirosuyla ilişkilendiren kapsamlı bir adım. Uygulamanın nasıl işleyeceği, uygulama rehberleri ve ilk denetimlerle netleşecek. Platformların ve reklamverenlerin uyum süreçlerine ilişkin sorular için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Kaynakça

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki görüş niteliği taşımaz.